از یک انبار تا یک شهرک؛ درس‌های آتش‌سوزی اشکذر

ساعاتی پیش در شهرک صنعتی شماره ۲ یزد (فولاد اشکذر)، آتش‌سوزی گسترده‌ای رخ داد که به سرعت چند واحد صنعتی را درگیر کرد و باعث تخریب کامل انبارها و خطوط تولید چند کارخانه کاغذ، کارتن و مواد سلولزی شد. حریق از بخش ضایعات یکی از واحدهای تولیدی آغاز شد و به دلیل حجم بالای مواد قابل‌اشتعال، دمای زیاد و وزش باد، در زمان کوتاهی به سایر سوله‌ها سرایت کرد. نیروهای آتش‌نشانی از چند ایستگاه مختلف به محل اعزام شدند و عملیات مهار آتش ساعت‌ها ادامه یافت. خوشبختانه تلفات جانی گزارش نشده، اما شدت حریق به‌گونه‌ای بود که دود غلیظ از کیلومترها دورتر قابل مشاهده بود.

این حادثه به‌وضوح ضعف ایمنی در انبارش مواد سلولزی و احتمالاً فاصله کم واحدهای صنعتی را نشان می‌دهد. در بسیاری از کارخانه‌های تولید کاغذ و کارتن، انباشت ضایعات خشک، تهویه ناکافی، چیدمان نامنظم پالت‌ها و فاصله کم بین سوله‌ها، خطر شعله‌وری سریع و انتشار آتش را افزایش می‌دهد. نبود سیستم اطفای خودکار، عدم تفکیک مناسب مواد خام از محصول نهایی، و بار آتش بالا در انبارهای سلولزی از عواملی هستند که می‌توانند یک جرقه کوچک را به یک حریق تمام‌عیار تبدیل کنند. حادثه اشکذر احتمالاً نمونه‌ای از همین چرخه است.

از دیدگاه مدیریت ریسک و بیمه، این آتش‌سوزی یادآور اهمیت ارزیابی دقیق بار آتش، طراحی فاصله‌گذاری مناسب بین واحدها، نصب سامانه‌های اعلام و اطفای خودکار، و کنترل دوره‌ای انبارهای مواد قابل‌اشتعال است. شهرک‌های صنعتی به دلیل تراکم واحدها و فعالیت‌های مشابه، در معرض ریسک «گسترش بین‌سوله‌ای» هستند؛ ریسکی که اگر به درستی در بیمه‌نامه، ظرفیت پوشش و بازدیدهای فنی دیده نشود، می‌تواند خسارتی بسیار فراتر از یک واحد منفرد به همراه داشته باشد. این حادثه فرصت مناسبی است برای بازنگری جدی در استانداردهای ایمنی و بیمه‌ای واحدهای سلولزی و انبارهای پرخطر.